Symposium­ Pleegzorg en Gezinshuis­


Een inspirerende dag vanuit je eigen woonkamer

Meer dan driehonderd pleeg- en gezinshuisouders en pleegzorgprofessionals namen op 17 november 2020 deel aan het Symposium Pleegzorg en Gezinshuis. Het programma was online, vanwege de coronamaatregelen. Een hele dag achter de computer zorgde voor een andere beleving dan een bijeenkomst op locatie. We misten de daadwerkelijke ontmoeting en interactie met andere pleegzorgbetrokkenen, maar het programma was interessant en overzichtelijk.

De dag werd mooi geopend met de fototentoonstelling ‘Bijzonder gewoon’. Pleegmoeder Charissa Bakema fotografeerde de afgelopen vijf jaar haar pleegzoon, de Regenboogprins. Na de opening volgden we verschillende programmaonderdelen, waarvan we hier een impressie geven. Alliantie Kind in Gezin Bouwen aan 10.000 inhuisplaatsingen! Dat was tien jaar lang het motto van de Alliantie Kind in Gezin. De Alliantie wilde minstens de helft van de kinderen in de residentiële jeugdzorg binnen tien jaar een plek geven in de veiligheid en geborgenheid van een gezin. Na tien jaar maakte de Alliantie de balans op en sloot op het symposium symbolisch de deur. De Alliantie houdt op met bestaan, maar het gedachtegoed niet. Mockingbird Een interessante ontwikkeling is die van het Mockingbird Family Model (zie video hieronder). Lilian Stevens is de initiator in Engeland van dit succesvolle model, dat is overgenomen uit de Verenigde Staten. Het achterliggende idee is, dat je de continuïteit in de opvoeding van een pleegkind kunt vergroten door de onderlinge steun en verbondenheid tussen pleeggezinnen te verbeteren. Het aantal afgebroken plaatsingen is in Engeland aanzienlijk afgenomen bij de gezinnen die hieraan meedoen. Ook is de tevredenheid over begeleiding en ondersteuning toegenomen. Een groep van zes tot tien pleeggezinnen wordt aan elkaar verbonden, met als centrale punt het ‘hubhome’. Dit zijn ervaren pleegouders die, in nauwe samenwerking met de pleegzorgwerker, gezamenlijke activiteiten organiseren, altijd openstaan voor de verbonden pleeggezinnen, maar ook kortdurend of regelmatig kinderen van de pleeggezinnen tijdelijk opvangen, afhankelijk van de behoefte. Ze zijn, vooral in het begin, ‘de lijm’ van de gemeenschap.

Ook in Nederland is er voldoende draagvlak en enthousiasme bij jeugdregio’s, gemeenten en pleegzorgorganisaties. Vanaf dit voorjaar wordt het Mockingbird Family Model geïntroduceerd in Nederland door Stichting Kinderpostzegels, het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd en de NVP. Hiervoor start een driejarig programma dat door de Nationale Postcode Loterij en het Oranje Fonds gesteund wordt. Meer informatie over het model en de introductie vind je hier. Actieonderzoek continuïteit pleegzorg Tijdens een van de middagsessies deed Harmke Bergenhenegouwen van het Nederlands Jeugdinstituut verslag van het hoe en waarom van het Actieonderzoek continuïteit pleegzorg. In het actieonderzoek werken tien pleegzorgorganisaties aan het tegengaan van uitval van pleegouders en het voorkomen van breakdown. Zij worden hierbij gesteund door het NJi, Jeugdzorg Nederland en de NVP. Er waren verschillende presentaties over projecten die vooral gericht zijn op het versterken van samenwerking tussen alle betrokkenen rondom een plaatsing. Bijvoorbeeld samenwerking via structureel zorgteamoverleg, maar ook samenwerking met biologische ouders en het vergroten van hun betrokkenheid. Een project van Entrea Lindenhout sprong vooral in het oog. Wanneer een plaatsing onder grote druk staat, maar er wellicht nog mogelijkheden zijn tot herstel, dan worden ‘meedenkers’ ingezet. Een pleegzorgwerker en een ervaren pleegouder gaan in gesprek met het pleeggezin. Ze zoeken samen naar mogelijke verlichting van de problematiek. De ervaringen van meedenkpleegouder David Vroonland en meedenkpleegzorgwerker Karin van Gelder waren inspirerend. Een goed voorbeeld van hoe een ervaren pleegouder kan bijdragen aan oplossingen om een afgebroken plaatsing te voorkomen. Het actieonderzoek is inmiddels afgerond. De resultaten zijn gepresenteerd in een online magazine dat je hier kunt lezen.

Masterclass positie gezinshuizen Voor gezinshuisouders was de masterclass over hun positie binnen de jeugdzorg interessant. Geke Klapwijk, onderzoeker bij het lectoraat Residentiële Jeugdzorg van de hogeschool Leiden, heeft onderzoek gedaan naar de unieke positionering van gezinshuizen. Ze ging in gesprek met gezinshuisouder Saskia. Op een levendige manier werd duidelijk hoe ingewikkeld de positie van een gezinshuisouder kan zijn, omdat zowel de persoon als de professional in de gezinshuisouder om aandacht vraagt.

Het puberbrein We volgden ook de opgroeisessie van onderzoekster Jiska Pepper van Science2share in samenwerking met JongWijs. Jiska legde uit hoe het brein werkt in de puberteit. Ze leerde ons zelfs dat het brein in de puberteit het meest efficiënt is, omdat er een piek is in grijze stof en het brein sneller kan leren. Ook het beloningscentrum wordt sneller geprikkeld, waarbij complimenten aan pubers veel beter werken dan feedback of kritiek. De jongere van Jongwijs, zelf student Social Work, kon een mooie vertaalslag maken naar de praktijk. Hij hielp ons de materie te begrijpen aan de hand van zijn ervaringen, waarbij het waardevol is om gebruik te maken van ervaringsdeskundigheid. Ter afsluiting van de dag werd System Crasher vertoond, een film over de negenjarige Benni. Vanwege trauma in haar voorgeschiedenis vertoont ze gedrag waardoor ze een moeizame weg aflegt in het ‘jeugdzorgsysteem’, van pleeggezin naar vervolgplekken. Haar laatste hoop is de jonge anti-agressiecoach Micha. Door Maud Verhoofstad, redactielid van BIJ ONS, pleegouder, vertrouwenspersoon en mantelzorgmakelaar, en Karin Zanin, redactielid BIJ ONS en gezinshuisouder met specialisatie in de hulpverlening rondom trauma en hechtingsproblematiek.

Wil je meer lezen over pleegzorg?