Pleegzorgspel: En nu jij


Makkelijker in gesprek met pleegzorgspel

Praten over pleegzorg en alles wat daarbij komt kijken, gaat niet altijd gemakkelijk. Daarom bedacht volwassen pleegkind Maya Lievegoed een pleegzorgspel. Judith Zijtregtop deed de vormgeving en maakte de illustraties. In 2013 verscheen dit spel als een soort ganzenbord in het tijdschrift Mobiel, de voorloper van BIJ ONS. In 2019 besloten ze om een variant met speelkaarten te ontwikkelen. Inmiddels wordt het spel uit alle hoeken van het land besteld en zelfs vanuit België.

“Ik was bijna vier toen ik bij pleegouders kwam wonen”, vertelt Maya. Vreselijk spannend vond ik dat en praten over mijn emoties was al helemaal lastig. Ik weet nog wel dat ik bij opkomend verdriet of woede naar de bank rende en daar letterlijk mijn hoofd in de hoek duwde. ‘Ik wil niet praten’, was de boodschap. Natuurlijk wilde ik dat wel, maar de drempel om het te doen lag toen te hoog. Gelukkig zakte die drempel in de loop van de tijd. Sterker nog, ik ben een echte prater nu. Ik geef zelfs presentaties voor mijn werk”, zegt Maya lachend. Judith herkent die drempel. “In ons gezin hebben twee, inmiddels volwassen, pleegzonen gewoond. Voor beide pleegzonen waren hun ouders bijzonder belangrijk. Onze oudste pleegzoon heeft met zijn, vaak negatieve, gedrag regelmatig laten zien hoe belangrijk zijn biologische ouders voor hem zijn. Maar hierover praten met ons was een moeilijke aangelegenheid.” Over het spel Maya en Judith leerden elkaar kennen bij de redactie van BIJ ONS, dat in die tijd Mobiel heette. Maya: “Ik schreef columns over hoe het was om een volwassen pleegkind te zijn. Ik kreeg het idee om een pleegzorgspel te ontwikkelen om het praten over moeilijke onderwerpen makkelijker te maken. Judith deelde mijn enthousiasme en stelde voor om het spel vorm te geven. De eerste versie was een soort ganzenbord. Inmiddels bestaat het spel ‘En nu jij’ uit vijftig grote, kleurrijke kaarten met verschillende soorten vragen. Er zijn ‘doe’-vragen, bijvoorbeeld ‘Zo dans ik op mijn favoriete muziek’ en ‘ja en nee’-vragen, bijvoorbeeld ‘Beslis ik zelf of ik mijn familie mag zien?’ Ook zitten er open vragen bij, bijvoorbeeld ‘Waar zie jij (weleens) tegenop?’ en één-antwoordvragen, bijvoorbeeld ‘Ik ben soms jaloers op …’ Door zoveel verschillende soorten vragen komen er vanzelf allerlei leuke en lastige onderwerpen voorbij en hoef je ook niet stil te zitten! Om het te spelen kan je de kaarten ondersteboven op een stapel leggen of juist verspreid over tafel met de bovenkant naar boven, zodat je de vragen kunt zien. Elke speler pakt steeds één kaart. Je kan je eigen kaart beantwoorden of de vraag aan iemand anders stellen. Je kan ook in gesprek gaan met elkaar na het lezen van een vraag. Je kunt ook alleen de kaarten gebruiken die voor jullie situatie van toepassing is. Misschien kies je elke avond voor het eten samen één kaart uit om over te praten. Spelers kiezen dus zelf de vorm die bij hen past.

Enthousiaste reacties “De reacties zijn heel positief”, zegt Maya. “Niet alleen pleegouders zijn enthousiast. We ontvangen ook bestellingen van samengestelde gezinnen, gezinshuizen en zorgverleners. Ik geloof niet dat het spel lastige gezinssituaties kan oplossen, maar het draagt hopelijk wel bij aan het blijven leren van elkaars perspectief. Een moeder schreef ons: “Zelfs het meest stille kind hier krijgen we erdoor aan het praten.” Door in gesprek te gaan, heb je in ieder geval een beginpunt. Judith: “Ik had het spel zelf graag gehad toen mijn oudste pleegzoon nog bij ons woonde als kind. Ik weet wel zeker dat het ons meer duidelijkheid en meer inzicht in elkaar had gegeven. Hij is nu zelf vader en als zijn kind wat groter is, gaan wij zeker ‘En nu jij’ met hem spelen. Hopelijk leert het kind dan meer over de achtergrond van zijn vader en kan er meer onderling begrip komen. Ook naar ons als pleegopa en -oma.’ “We kregen laatst een bestelling van een gepensioneerde man die het voor zijn verstandelijk beperkte broer bestelde”, vertelt Maya. “Dat verbaasde me niet, want pleegzorg is niet alleen een thema voor kinderen. Ook als volwassene blijft het een stukje van je identiteit.” Door Judith Zijtregtop, pleegmoeder en voormalig redactielid van BIJ ONS en Maya Lievegoed, volwassen pleegkind en voormalig redactielid van BIJ ONS

Meer informatie en winactie

Het pleegzorgspel is geschikt voor spelers vanaf 7 jaar. Meer informatie over het spel is te vinden op www.humints.com/ennujij. BIJ ONS mag een spel weggeven. Wil jij het pleegzorgspel winnen? Stuur een e-mail naar bijons@denvp.nl en leg uit waarom je het graag wil spelen. De winnaar krijgt bericht via e-mail.

Pleeggrootouderschap en loyaliteit